Patiënteninformatie

Welke patiënten komen in aanmerking?

Dendritische celvaccinatie is op dit moment geen geregistreerde behandeling. Dit betekent dat het alleen kan worden gegeven in studieverband. Daarnaast zijn niet alle kankersoorten even gevoelig voor dendritische celvaccinaties. In het Radboudumc doen we onderzoek bij onderstaande kankersoorten:

  • Melanoom (vorm van huidkanker)
  • Prostaatkanker
  • Erfelijke niet-polypeuze colorectale kanker/ Lynch syndroom: (voorloper van) dikke darmkanker
  • Multipel Myeloom / ziekte van Kahler (kanker van bepaald type beenmergcellen)

Het doel is om het onderzoeksgebied uit te breiden naar andere vormen van kanker.

Hoe deelnemen?

Wanneer een patiënt denkt in aanmerking te komen voor dendritische celvaccinatie in studieverband, is het verstandig contact op te nemen met zijn of haar eigen behandelend arts. Dit kan bijvoorbeeld de oncoloog, dermatoloog, uroloog of chirurg zijn. Wanneer iemand inderdaad mogelijk in aanmerking komt, kan de behandelend arts een verwijsbrief sturen naar de afdeling Medische Oncologie van het Radboudumc.
Momenteel loopt een studie bij patiënten met prostaatkanker die niet langer reageert op behandeling met hormoontherapie. Daarnaast is recent een studie gestart bij stadium IIIB/C melanoom patiënten die een operatie hebben gehad waarbij de lymfeklieren met uitzaaiingen weggehaald zijn.
Eerst zal door een arts van het Radboudumc worden uitgezocht of een patiënt waarschijnlijk in aanmerking komt voor eventuele deelname. Daarna volgt een gesprek tussen patiënt en arts waarin de arts uitleg geeft over de studie. Vervolgens krijgt patiënt een informatiefolder uitgereikt en krijgt de patiënt gelegenheid om vragen stellen. Na dit gesprek heeft patiënt thuis de tijd om na te denken over al dan niet deelname aan de studie.
Wanneer iemand na het informatiegesprek graag wil deelnemen, zal onderzoek worden verricht om te beoordelen of de patiënt daadwerkelijk deel kan nemen. Dit onderzoek verschilt per studie en kan bijvoorbeeld bloedonderzoek en/of een scan zijn.
Als een patiënt kan deelnemen zal daarna gestart worden met de behandeling.

Behandeling

De behandeling begint met een grote bloedafname, een zogenoemde aferese (zie aferese voor meer informatie). Dit is nodig om voldoende dendritische cellen uit het bloed te verkrijgen.

De cellen gaan naar het laboratorium waar ze worden geactiveerd en beladen met eiwitten met tumorkenmerken. Vervolgens moeten de vaccinaties eerst worden getest op de afwezigheid van bacteriën. De uitslag hiervan krijgen we na ongeveer 3,5 week. Dit betekent dat op zijn vroegst 3 tot 4 weken na de aferese de eerste vaccinatie kan worden gegeven.

De vaccinatie wordt door een van de radiologen in een lymfeklier gegeven. De radioloog kijkt eerst met echo waar de lymfeklier zit. Omdat de klieren in de liezen het makkelijkste te zien zijn, worden de meeste vaccinaties in de lies gegeven. De vaccinatie zelf duurt enkele minuten. In totaal duurt de procedure ongeveer een kwartier.

Er worden drie vaccinaties gezet met telkens 2 weken tussen de vaccinaties. Wanneer de tumor na een half jaar stabiel blijft of afgenomen is, zal deze cyclus van 3 vaccinaties worden herhaald. Hetzelfde gebeurt een half jaar later opnieuw. In totaal zullen tot 9 vaccinaties worden gegeven.

Studie

Bij onze studies verrichten we onderzoek naar het effect van de vaccinaties op het afweersysteem. Hiervoor wordt extra onderzoek gedaan. Dit onderzoek houdt onder andere in dat regelmatig extra bloed wordt afgenomen. Naast het extra bloed zal een huidtest worden verricht (zie huidtest voor meer informatie).

Bijwerkingen van de vaccinatie

Mogelijke bijwerkingen zijn griepachtige symptomen, zoals koorts, rillingen en/of vermoeidheid. Dit kan kort na de vaccinatie al optreden. Deze klachten duren meestal niet langer dan één of enkele dagen. Eventueel kan paracetamol worden genomen om de klachten te onderdrukken.
Bij melanoompatiënten kan blijvende ontkleuring (depigmentatie) van de huid optreden, dit wordt vitiligo genoemd. Dit kan ontstaan doordat melanoomcellen en gewone huidcellen met pigment, overeenkomsten hebben. Hierdoor kan het afweersysteem ook de gewone huidcellen aantasten, waardoor de huid ontkleurd. Deze ontkleuring kan overal op het lichaam optreden. Of en in welke mate ontkleuring optreedt, is niet te voorspellen. Wanneer ontkleuring optreedt, is dit blijvend.

Meer informatie

Zie voor meer informatie over de verschillende stappen in het onderzoek het linker menu.
1. Aferese
2. Bewerking
3. Vaccinaties
4. Huidtest

Hier vindt u de folder ‘Medisch-wetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon’ van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.